पुणे शहराचा इतिहास | History of Pune city

मिंत्रानो! आपण अगदी थोक्यात पुणे शहराचा इतिहास (History of Pune city) जानुन घेणार आहोत

Pune city

पुणे (History of Pune City) हे महाराष्ट्र राज्यातील एक महत्त्वाचे शहर आहे. हे शहर pune shahar महाराष्ट्राच्या पश्चिमेकडील मुळा व मुठा या दोन नद्यांच्या काठावर वसलेले आहे आणि पुणे जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. पुणे हे भारतातील सहावे आणि महाराष्ट्रातील दुसरे सर्वात मोठे शहर आहे.

सार्वजनिक सुविधा आणि विकासाच्या बाबतीत पुणे महाराष्ट्रात मुंबईपेक्षा पुढे आहे. बर्‍याच नोंदणीकृत शैक्षणिक संस्थांमुळे हे शहर ऑक्सफोर्ड ऑफ द ईस्ट(Oxford of the East) म्हणून ओळखले जाते.

पुण्यात बरीच तंत्रज्ञान आणि ऑटोमोबाईल उपक्रम आहेत, त्यामुळे पुण्याला भारताचा ”डेट्राइट”  वाटतो. पुरातन ज्ञात इतिहासासह पुणे शहर महाराष्ट्राची ‘सांस्कृतिक राजधानी‘ मानले जाते. मराठी भाषा ही या शहराची मुख्य भाषा आहे.

पुणे हे महाराष्ट्र आणि भारतातील एक महत्त्वाचे औद्योगिक केंद्र आहे. टाटा मोटर्स, बजाज ऑटो, भारत फोर्ज यासारख्या मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात अनेक बड्या उद्योग आहेत. १९९० च्या दशकात इन्फोसिस, टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस, विप्रो, सिमेंटेक, आयबीएम या प्रसिद्ध सॉफ्टवेअर कंपन्यांनी पुण्यात आपली केंद्रे उघडली आणि हे शहर भारतातील माहिती तंत्रज्ञान उद्योगातील प्रमुख केंद्रात वाढले.

  • शिवाजी महाराजांच्या जीवनाचा आणि मराठा साम्राज्याच्या इतिहासाचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे पुणे. ए.डी. १६३५-१६३६ दरम्यान जिजाबाई व शिवाजी महाराज निवासस्थानासाठी पुण्यात आले तेव्हा पुण्याच्या इतिहासात नवीन उत्सव जन्माला आला. शिवाजी महाराज आणि जिजामाता हे पुण्यातील लाल महालात राहत होते. पुण्याचे ग्रामदैवत- कसबा गणपतीची स्थापना जिजाबाईंनी केली.
  • पुणे शहराच्या इतिहासाबद्दल बोलताना, आपल्याला सांगूया की येथे विविध राजवंशांनी येथे राज्य केले. इ.स. ७५८ आणि इ.स. ७६८ च्या कॉपर प्लेट्सवरून असे सूचित होते की राष्ट्रकूटांनी एकदा या प्रदेशावर राज्य केले होते.

तानाजी मालुसरे यांच्या शौर्याला मनाचा मुजरा! Tanaji Malusare

  • पुणे गॅझेटियर पुणे या शब्दाचा अर्थ पुण्य म्हणजे अर्थपूर्ण स्थान म्हणून करते.
  • राष्ट्रकुटांच्या राजवटीनंतर पुण्यात यादव घराण्याचे शासन होते. यानंतर, सतराव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत मोगल राज्यकर्त्यांनी या शहरावर राज्य केले.
  • शिवाजी राज्याचे वडील शहाजींनी बांधलेल्या पुण्याच्या लाल महाल येथे बालपण घालवणाऱ्या मराठा शासक शिवाजीच्या उदयानंतर पुणे खूप प्रसिद्ध झाले.
  • शिवाजीची आई जिजाबाई या महालात एक दशक वास्तव्यास राहिली आणि औरंगजेबाचे काका, शाईस्ता खान यांना शिवाजीने लाल महालावरच पराभूत केले.

History of Pune city

  • १६८० मध्ये शिवाजीच्या मृत्यूनंतर औरंगजेबाने पुण्याचे नाव मुहियाबाद असे ठेवले. त्यानंतर, १७२० ते १७४० या काळात शहरावर राज्य करणाऱ्या दुसऱ्या पेशवा थोरला (ज्येष्ठ) बाजीराव यांच्या कारकिर्दीत पुन्हा एकदा पुणे प्रख्यात झाले. यावेळी पेशव्याचा राजवाडा (शनिवारवाडा) देखील बांधण्यात आला.
  • १७४० ते १७६१ पर्यंत नानासाहेब पेशवे यांनी मराठा सामराज्यावर राज्य केले आणि त्यांनी पुणे शहराच्या शहरीकरणावर जोर दिला, आणि पुण्यातील पेठे किंवा वॉर्डांच्या स्थापनेला चालना दिली. पुणे शहराचा गौरव म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या पार्वती मंदिर परिसरातील नानासाहेब पेशवे यांनी येथे खास मंदिर बांधले.
  • १८१८ मध्ये, इंग्रजांनी मराठ्यांचा पराभव करून शहरावर राज्य केले. त्यानंतर १८५७मध्ये पुणे-मुंबई रेल्वे ट्रॅक आणि खडकवासला धरण बांधण्यात आले. पुण्यातील पहिले कापड गिरणी राजा बहादुर मोतीलाल पिट्टी यांनी १८९३ मध्ये बनविली होती.
  • सध्या पुणे हे भारताचे ०५ वे क्रमांकाचे औद्योगिक शहर आहे.

महाराष्ट्र मुख्यमंत्री सौर कृषी पंप योजना 2021 : ऑनलाइन अर्ज Solar Agricultural pump

मित्रांनो, मला मनापासून आशा आहे की पुणे शहराचा इतिहास | History of Pune city याबद्दल थोडक्यात माहिती दिली आणि मला आशा आहे याबद्दल समजले असेल. तर मित्रांनो आजचा आर्टिकल मध्ये येवढेच . जर तुम्हाला काही शंका असल्यास कृपया खाली कॉमेंट मध्ये आम्हाला सांगा अम्ही ती माहिती Update करू . अशेच नवनवीन पोस्ट वाचण्या करिता आमचं ब्लॉग ला नेहमी मराठी किडा Visit करा .

नमस्कार मित्रांनो, मराठी किडा या आपल्या पोर्टल वर आम्ही आपल्याला ऐतिहासिक, शैक्षणिक, शासकीय तसेच महान वक्तीचा विकासाची यशोगाथा या विषयी संपूर्ण माहिती या वेबसाईट वर देत आहोत.

2 thoughts on “पुणे शहराचा इतिहास | History of Pune city”

Leave a Reply

error: Content is protected !!